माणिकडोह निवारा केंद्रातील वीस बिबटे गुजरातच्या वनताराकडे रवाना.

नारायणगाव : विघ्नहर टाइम्स वृत्तसेवा पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील माणिकडोह बिबट निवारा केंद्रातील बिबट्यांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन त्यापैकी काही बिबट्यांना गुजरातमधील ‘वनतारा’ वन्यजीव बचाव व पुनर्वसन केंद्रात स्थलांतरित करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. या अंतर्गत पहिल्या टप्प्यात २० बिबट्यांना विशेष पिंजऱ्यांमधून सुरक्षितरीत्या गुजरातकडे रवाना करण्यात आले. यामध्ये दहा नर व 10 मादी असा समावेश आहे. माणिकडोह बिबट निवारा केंद्राची क्षमता मर्यादित असताना येथे क्षमतेपेक्षा अधिक बिबटे ठेवण्यात आले आहेत. त्यामुळे त्यांची योग्य देखभाल, वैद्यकीय सेवा व व्यवस्थापन करणे वन विभागासमोर मोठे आव्हान ठरत होते. ही बाब लक्षात घेऊन राज्य वन विभागाने तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार काही बिबट्यांना अत्याधुनिक सुविधा असलेल्या गुजरातमधील ‘वनतारा’ केंद्रात पाठवण्याचा निर्णय घेतला. बिबट्यांच्या स्थलांतरासाठी विशेष वाहने, सुरक्षित लोखंडी पिंजरे तसेच पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांची टीम तैनात करण्यात आली होती. बिबट्यांची वैद्यकीय तपासणी करून त्यांना आवश्यक औषधोपचार देण्यात आले आणि त्यानंतर संपूर्ण काळजी घेऊन त्यांना गुजरातकडे रवाना करण्यात आले. ही प्रक्रिया वन विभागाच्या देखरेखीखाली पार पडली. दरम्यान, जुन्नर, आंबेगाव व शिरूर तालुक्यांत मानव-बिबट संघर्षाच्या घटना वाढत असल्याने या निर्णयाकडे महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे. वन विभागाच्या माहितीनुसार पुढील काही दिवसांत आणखी बिबट्यांचे टप्प्याटप्प्याने स्थलांतर करण्यात येणार असून त्यामुळे माणिकडोह केंद्रावरील ताण कमी होण्यास मदत होणार आहे. दरम्यान जन्नर वनविभागामध्ये मागील एक वर्षामध्ये वन्यप्राणी बिबट्यांचे मानवांवरील हल्ल्यांमध्ये खूप मोठ्य प्रमाणात वाढ झालेली आहे. जुन्नर वनविभागातील मानव-बिबट संघर्षाच्या अनुषंगाने अतिसंवेदनशील असलेल्या जन्नर व शिरुर भागातील पशधन व मानवांवरील हल्ला झालेल्या संघर्ष क्षेत्रातील वन्यप्राणी बिबट्यांना पकडण्यात आलेले होते. मानव-बिबट संघर्ष क्षेत्रातून पकडण्यात आलेल्या बिबट्यांना जुत्रर वनविभागांतर्गत असलेल्य माणिकडोह बिबट निवारा केंद्रामध्ये ठेवण्यात आले होते. तथापि. माणिकडोह बिबट निवारा केद्राची क्षमता 50 एवढी असल्याने अतिरिक्त बिबट्यांचे भारतातील इतर संरक्षित ठिकाणी स्थलांतर करणे आवश्यक होते त्यानसार चर्चेअंती येथील 50 बिबट्यांना गुजरात राज्यातील जामनगर येथील वनतारा येथे स्थानांतर करण्याबाबतच्या प्रस्ताव केंद्रीय प्राणिसंग्रहालय प्राधिकरण, नवी दिल्ली (CZA) यांना सादर करण्यात आला होता. या प्रस्तावास दि. 20 डिसेंबर 2025 रोजी मंजरी प्राप्त झाली होती. या परवानगीच्या अनषंगाने सव प्रक्रीया पार पडल्यानंतर शुक्रवारी (दि 6)वनतारा येथील 25 सदस्यीय पथक, पशुवैद्यकीय अधिकारी श्री:, गौरव श्रीवास्तव यांच्या नेतृत्वाखाली जुन्नर येथे दाखल झाले होते. शनिवार (दि.7) डॉ. जितेंद्र रामगावकर, अप्पर प्रधान मृख्य वनसंरक्षक (वन्यजीव). पश्चिम प्रदेश व श्री. आशिष ठाकरे. वनसंरक्षक. पणे यांचे मार्गदर्शनाखाली प्राप्त परवानगीमधील 50 पैकी 20 बिबटयांना (10 नर व 10 मादी) वनताराच्या वातानुकुलीत व सुसज्ज रेस्क्यू व्हॅनमध्ये यशस्वीरित्या पाठविण्यात आले. या बिबट्यांचे सुरक्षितपणे स्थानांतर करण्यासाठी आवश्यक ती सर्व पशुवैद्यकीय व तांत्रिक खबरदारी घेण्यात आली आहे बिबटे स्थानांतरणाची प्रक्रिया डॉ. जितेंद्र रामगावकर, अप्पर प्रधान मख्य वनसंरक्षक (वन्यजीव) पश्चिम प्रदेश, श्री. आशिष ठाकरे, वनसंरक्षक, पूणे यांचे मार्गदर्शनाखाली श्री. प्रशांत खाडे, उपवनसंरक्षक जन्नर वनविभाग. श्री.. लोकेश पाटील.. परिविक्षाधीन उपवनसंरक्षक. स्मिता राजहंस सहायक वनसंरक्षक, अमृत शिदे, सहायक वनसंरक्षक, वनक्षेत्रपाल प्रदीप चव्हाण, चैतन्य कांबळे, वार्डल्ड लाईफ एस.ओ.एस स्टाफ, तसेच इतर क्षेत्रीय अधिकारी व कर्मचारी यांच्या उपस्थितीत यशस्वीरित्या पार पडली. जन्नर वनविभागामार्फत मानव-वन्यप्राणी संघर्ष कमी करण्यासाठी विविध उपाययोजना सातत्याने राबविण्यात येत असून नागरिकांनी वनविभागास सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात येत आहे- प्रशांत खाडे, उपवनसंरक्षक               ठळक मुद्दे  माणिकडोह बिबट निवारा केंद्रातील २० बिबटे गुजरातच्या ‘वनतारा’कडे रवाना जुन्नरमधील बिबट्यांना नवे घर; २० बिबटे ‘वनतारा’ केंद्रात स्थलांतरित माणिकडोह केंद्रावरील ताण कमी करण्यासाठी २० बिबटे गुजरातकडे जुन्नरच्या माणिकडोहमधून बिबट्यांचा गुजरातकडे प्रवास सुरू मानव-बिबट संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर २० बिबटे ‘वनतारा’कडे रवाना माणिकडोह केंद्र ‘हाऊसफुल’; बिबट्यांचे गुजरातला स्थलांतर माणिकडोह बिबट निवारा केंद्रातून २० बिबटे वनतारा पुनर्वसन केंद्रात क्षमतेपेक्षा जास्त बिबटे; माणिकडोहमधून २० बिबटे गुजरातला रवाना जुन्नरमधील बिबट्यांना नवा आश्रय; ‘वनतारा’ केंद्रात स्थलांतर क्षमतेपेक्षा जास्त बिबट्यांमुळे निर्णय; टप्प्याटप्प्याने आणखी तीस बिबटे लवकरच स्थलांतराची शक्यता. यात 15 नर व 15 मादी असणार आहेत.